Great Women: Ήβη Μελεάγρου
Mία από τις σημαντικότερες μορφές της κυπριακής λογοτεχνίας, η Ήβη Μελεάγρου υπήρξε
και έχει τιμηθεί με πολλά λογοτεχνικά βραβεία, στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Η Ήβη Μελεάγρου γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 27 Μαΐου 1928 και από νωρίς εμφανίστηκε στα κυπριακά γράμματα. Ήδη ως μαθήτρια ασχολήθηκε με τη λογοτεχνία.
Τέλειωσε το Παγκύπριο Γυμνάσιο και τη Γαλλική Σχολή Καλογραιών (École de Saint Joseph) στην Λευκωσία και έκανε κλασικές σπουδές δι' αλληλογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Ήταν ανιψιά του συγγραφέα και πολιτικού, Λουκή Ακρίτα, ο οποίος διετέλεσε υφυπουργός Παιδείας του Γεωργίου Παπανδρέου, και του επίσης πολιτικού και από τα ιδρυτικά στελέχη της ΕΔΕΚ, Τάκη Χατζηδημητρίου.
Με το λογοτεχνικό της έργο έχει αναδειχθεί ως μία από τις σημαντικότερες μορφές της κυπριακής λογοτεχνίας, αλλά και του ευρύτερου ελληνικού χώρου και έχει τιμηθεί με πολλά λογοτεχνικά βραβεία, στην Ελλάδα και στην Κύπρο.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος και αρχισυντάκτρια του περιοδικού «Κυπριακά Χρονικά» (άρχισε να κυκλοφορεί το 1960) και ανέπτυξε έντονη πολιτισμική και πολιτική δραστηριότητα, αποτυπώνοντας και αναλύοντας σημαντικές πτυχές της κυπριακής κοινωνίας στα δοκίμιά της. Στο περιοδικό δημοσίευσε λογοτεχνικά κείμενα, αλλά και κείμενα πολιτικοκοινωνικού προβληματισμού σε μια κρίσιμη για την πρόσφατη ιστορία περίοδο.
Την πρώτη της εμφάνιση στο χώρο των γραμμάτων όμως πραγματοποίησε το 1951 από τις σελίδες της εβδομαδιαίας έκδοσης «Πρωτεύουσα» και του λογοτεχνικού περιοδικού «Κυπριακά Γράμματα», όπου δημοσίευσε σειρά διηγημάτων, από τα οποία το «Φουρνάδικο» τιμήθηκε με το βραβείο του Πνευματικού Ομίλου Κύπρου.
Με το ίδιο βραβείο τιμήθηκε ξανά το 1957 για τη νουβέλα «Το σπίτι του Σολωμού», ενώ πήρε επίσης το κυπριακό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1969 για το μυθιστόρημα «Ανατολική Μεσόγειος»), το Α΄ Κυπριακό Κρατικό Βραβείο μυθιστορήματος (1982 για την «Προτελευταία εποχή») και το Β΄ ελληνικό Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος (1983 για την «Προτελευταία εποχή»).
Το μυθιστορηματικό έργο της (Ανατολική Μεσόγειος [1969], Προτελευταία εποχή [1981]) αποτελεί τομή στη λογοτεχνία της Κύπρου και της Ελλάδας, με την καινοτόμο δομή και τεχνική τους (επηρεασμοί από τον Μοντερνισμό και το γαλλικό Νέο Μυθιστόρημα), την υπαινικτικότητα και τη διεισδυτική περιγραφική απόδοση των ταραγμένων περιόδων της ανεξαρτησίας της Κύπρου και της τουρκικής εισβολής. Στα έργα αυτά αποδίδεται με αφοσίωση και προσοχή η περιπλοκότητα της αλληλεπίδρασης ιστορικού πλαισίου και κοινωνίας.
Και τα δύο μυθιστορήματα τιμήθηκαν με Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας. Το έργο Προτελευταία εποχή τιμήθηκε, επίσης, με Β’ Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας στην Ελλάδα.
Η Κυπριακή Πολιτεία τίμησε το 2004 την Ήβη Μελεάγρου για την προσφορά της στα γράμματα της Κύπρου με την ύψιστη διάκρισή της, το Αριστείο Γραμμάτων, Τεχνών και Επιστημών.
Εκτός από μυθιστορήματα, έγραψε επίσης διηγήματα, νουβέλες, δοκίμια, χρονικά, μαρτυρίες και μελέτες.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος και αρχισυντάκτρια του περιοδικού «Κυπριακά Χρονικά» (άρχισε να κυκλοφορεί το 1960) και ανέπτυξε έντονη πολιτισμική και πολιτική δραστηριότητα, αποτυπώνοντας και αναλύοντας σημαντικές πτυχές της κυπριακής κοινωνίας στα δοκίμιά της. Εκεί δημοσίευσε λογοτεχνικά κείμενα αλλά και κείμενα πολιτικοκοινωνικού προβληματισμού σε μια κρίσιμη για την πρόσφατη ιστορία περίοδο.
Η Ήβη Μελεάγρου ανήκε στους κύπριους λογοτέχνες της μεταπολεμικής γενιάς. Το σύνολο του έργου της είναι στενά συνδεδεμένο με την ιστορία της πατρίδας της από την ανεξαρτητοποίηση του νησιού του 1960 ως την εισβολή του Αττίλα και τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στράφηκε προς τη λογοτεχνία από τα μαθητικά της χρόνια, την πρώτη της εμφάνιση στο χώρο των γραμμάτων όμως πραγματοποίησε το 1951 από τις σελίδες της εβδομαδιαίας έκδοσης «Πρωτεύουσα» και του λογοτεχνικού περιοδικού «Κυπριακά Γράμματα», όπου δημοσίευσε σειρά διηγημάτων από τα οποία το «Φουρνάδικο» τιμήθηκε με το βραβείο του Πνευματικού Ομίλου Κύπρου. Με το ίδιο βραβείο τιμήθηκε ξανά το 1957 για τη νουβέλα «Το σπίτι του Σολωμού». Τιμήθηκε επίσης από την Ένωση Λογοτεχνών Κύπρου με το Βραβείο Γιώργου Φιλίππου Πιερίδη για το σύνολο της προσφοράς της.
Ιδρυτικό μέλος της (ελληνικής) Εταιρείας Συγγραφέων, η Ήβη Μελεάγρου είναι γνωστή σε διεθνές επίπεδο, όχι μόνο για το πεζογραφικό αλλά και για το δοκιμιακό της έργο που βρίσκεται σε πολλά έντυπα, ελληνικά και κυπριακά, καθώς επίσης για την πολιτική της δραστηριότητα σχετικά με το δράμα της Κύπρου. Υπήρξε Γραμματέας για 18 χρόνια της Πνευματικής Αδελφότητας Ελληνίδων Κύπρου, Γραμματέας της Στέγης Κυπριακών Χρονικών και Γραμματέας της Πρώτης Εταιρείας Κυπρίων Λογοτεχνών. Μετά το 1974 ως Πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής Γυναικείων Οργανώσεων και Σωματείων Κύπρου, ανέπτυξε έντονη δραστηριότητα στην Κύπρο και στο εξωτερικό, σχετικά με την κατοχή και την προσφυγιά.