Η κυπριακή οικονομία τα τελευταία 10 χρόνια πέρασε από διάφορα στάδια, ανάπτυξη, ύφεση, κρίση, σταθεροποίηση και εν τέλει στην οριακή ανάπτυξη του σήμερα. Οι πυλώνες στους οποίους στηρίχθηκε ήταν οι παραδοσιακοί, δηλαδή τουρισμός και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Για το μέλλον υποθέτω ότι η κυβέρνηση επενδύει αρκετά στα κοιτάσματα της κυπριακής ΑΟΖ που αναμένεται να δώσουν πολλά οφέλη στην οικονομία της Κύπρου. Μήπως όμως υπάρχουν και άλλες ενέργειες και πτυχές οι οποίες, αν δοθεί η απαραίτητη ώθηση, μπορούν να ενισχύσουν περαιτέρω την ανάπτυξη της οικονομίας και να προσδώσουν επιπλέον δυναμική μακριά από πολύπλοκες γεωπολιτικές αναταράξεις;

Μια από αυτές, που είναι σχεδόν ανύπαρκτη μέχρι αυτή τη στιγμή στον τόπο μας, είναι η οπτικοακουστική βιομηχανία. Πρόκειται για μια βιομηχανία των 108 δις δολαρίων δαπανών, εκ των οποίων 23 δις δολάρια στην Ευρώπη, με ετήσια αύξηση 11%. Η Κύπρος αυτή την στιγμή δεν έχει μερίδιο από αυτές τις δαπάνες, όμως με το σχέδιο που ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο το 2017, η οπτικοακουστική βιομηχανία μπορεί να αποτελέσει ένα επιπρόσθετο τομέα ανάπτυξης για την κυπριακή οικονομία με θετικές προεκτάσεις και σε άλλους τομείς, αφού οι εμπειρίες σε άλλες χώρες έχουν καταδείξει την άμεση και έμμεση ενασχόληση περί των δύο χιλιάδων διαφορετικών επαγγελμάτων και ειδικοτήτων.

Το σχέδιο έχει ως στόχο την προσέλκυση παραγωγών για επενδύσεις οπτικοακουστικού προϊόντος, όπως κινηματογραφικά έργα, εντός της Κυπριακής Δημοκρατίας με την παροχή συνδυασμού χορηγιών και φορολογικών κινήτρων. Δικαιούχοι είναι ιδιωτικές επιχειρήσεις που εγγράφονται ειδικά για το σκοπό αυτό στη Δημοκρατία ή σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, νοουμένου ότι διεξάγουν εργασίες στην Κύπρο και περιορίζονται σε μια παραγωγή. Απαραίτητη και βασική προϋπόθεση είναι η παραγωγή να γίνει στην Κύπρο, έτσι ώστε οι δαπάνες να θεωρηθούν «Επιλέξιμες Δαπάνες Παραγωγής» (Ε.Δ.Π.) και να τύχουν της χορηγίας μέχρι του ποσοστού που καθορίζεται από την αρμόδια αρχή, δηλαδή το Υπουργείο Οικονομικών, μετά από εισήγηση της σχετικής Επιτροπής. Οι Ε.Δ.Π. θα πρέπει να αγοράζονται από εγχώριους προμηθευτές, εκτός και αν δεν υπάρχουν στην εγχώρια αγορά. Τα δικαιώματα των κύριων συντελεστών, κατοίκων εξωτερικού, όπως παραγωγοί, σκηνοθέτες, ηθοποιοί, σεναριογράφοι εμπίπτουν στις Ε.Δ.Π., αφού πρώτα αποκοπεί και καταβληθεί στο κράτος παρακρατηθέν φόρος ύψους 10%.

Αφού τύχει της προέγκρισης και εκδοθεί το σχετικό πιστοποιητικό, ο παραγωγός θα μπορεί να προεξοφλήσει τη χορηγία αυτή σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα. Κατά τη διάρκεια της παραγωγής και μετά τον έλεγχο των δαπανών από εγκεκριμένους λογιστές, ο παραγωγός θα λαμβάνει την προ-εξοφλημένη χορηγία από την τράπεζα σε εβδομαδιαία βάση έτσι ώστε να επανεπενδύεται στην παραγωγή. Μετά το πέρας της παραγωγής και μετα-παραγωγής θα εκτελείται ο τελικός έλεγχος, έτσι ώστε να υποβάλλεται η αίτηση για τελική έγκριση των δαπανών για εκταμίευση της χορηγίας. Ο ρόλος του ελεγκτή είναι καταλυτικός, έτσι ώστε να ελέγχονται όλες οι δαπάνες παραγωγής, για να τύχουν χορηγίας μόνο οι επιλέξιμες και να πληρωθούν όλοι οι τυχόν φόροι που θα προκύψουν. Το σχέδιο παρουσιάζεται στην ολότητα του στην ειδικά διαμορφωμένη ιστοσελίδα.

Χαιρετίζεται η ενέργεια της Κυβέρνησης να υιοθετήσει τέτοιου είδους σύγχρονα προωθητικά σχέδια. Σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα, μπορούν να δημιουργηθούν κατάλληλες συνθήκες που θα ικανοποιήσουν τους συντελεστές παραγωγών έτσι να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την Κύπρο στο μέλλον. Επίσης, θα λειτουργήσουν και ως διαφημιστές, ώστε να ακολουθήσουν και άλλοι και γιατί όχι να προχωρήσουν σε επενδύσεις υποδομής στην Κύπρο για την αρχή μιας ολοκληρωμένης ολιστικής οπτικοακουστικής βιομηχανίας, η οποία θα περιλαμβάνει στούντιο, εξοπλισμούς αλλά θα αποτελεί και λόγο στήριξης νέων θεσμών όπως το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, τη Διεθνή Σχολή Οπτικοακουστικής, το Ινστιτούτο Οπτικοακουστικών Μέσων, τον Φορέα Πιστοποίησης Επαγγελμάτων του τομέα, τον Φορέα Διανομής Οπτικοακουστικών Μέσων, κ.α.

Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον Οκτώβριο του 2018 για παρουσίαση του σχεδίου αυτού, παρευρέθηκαν αντιπρόσωποι μεγάλων στούντιο καθώς και ανεξάρτητοι παραγωγοί, με εκδήλωση ενδιαφέροντος για παραγωγή ταινιών προϋπολογισμού δεκάδων εκ. ευρώ.

Σίγουρα αν οι προσπάθειες αυτές αποδώσουν, τότε η Κύπρος μπορεί πραγματικά να «μπει» στον χάρτη της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, με πολλαπλά οφέλη στην οικονομία. Αξίζει να σημειωθεί ότι μελέτες δείχνουν ότι η οπτικοακουστική βιομηχανία έχει πολλαπλάσιο επίδρασης στην οικονομία κατά 7 φορές περίπου των χρημάτων που δαπανώνται στην παραγωγή. Αναμένεται ότι οι χορηγίες προς τους παραγωγούς θα καλύπτονται από τις εισπράξεις έμμεσων και άμεσων φόρων που προκύπτουν από τις επενδύσεις των παραγωγών και την προσλαμβάνουσα υπεραξία που δημιουργείται στην οικονομία.

*, Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited