Σύμφωνα με τη μυθολογία τον οικισμό έκτισε ο βασιλιάς Κινύρας, μετά από επιθυμία της μικρότερης του κόρης, Βραισίας, ώστε να κατοικήσει εκεί.

Ο μύθος αναφορικά με το χωριό 

Όταν οι 3 κόρες του Βασιλιά της Πάφου Κινύρα, απαλλάχτηκαν από τη τιμωρία που τους είχε επιβάλει η Θεά Αφροδίτη να εξασκούν την πορνεία στα περίχωρα της Αιγύπτου, γύρισαν στο νησί με σκοπό να κατοικήσουν στο παλάτι του πατέρα τους.

Ο Κινύρας τις δέχθηκε στο παλάτι του και τις συγχώρεσε. Η μικρότερη κόρη, η πιο όμορφη από όλες, η Βραισία, ζήτησε από τον πατέρα της να της κτίσει δικό της παλάτι στις όχθες του ξεροπόταμου και ο βασιλιάς δέχτηκε. Έκτισε ένα  οικισμό τον οποίο ονόμασε Βραισία και στο κέντρο του χωριού έφτιαξε ναό αφιερωμένο στην Αφροδίτη. Όταν αργότερα έφτασε στο νησί ο Χριστιανισμός, οι κάτοικοί του για να προστατέψουν τον ναό της Αφροδίτης κουβάλησαν χώμα με τα γαϊδούρια και τον σκέπασαν εξ ολοκλήρου, δημιουργώντας ένα λόφο πάνω από τον ναό. Τους επόμενους αιώνες οι κάτοικοι έζησαν με ειρήνη κι ευημερία, αφού το δάσος που περιβαλει το χωριό ήταν πλούσιο σε νερά και βλάστηση. 

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, οι κάτοικοι του χωριού, για να προστατέψουν τον πλούτο τους αναγκάστηκαν να ασπαστούν τον Μωαμεθανισμό. Έγιναν Λινοβάμβακοι και τη μέρα προσκυνούσαν στο Τζαμί, ενώ το βράδυ στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Το 1958 οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι των Βρετσιών υιοθέτησαν την εναλλακτική ονομασία Νταγασάν, που σημαίνει άνθρωποι που ξεπερνούν το βουνό.

Σύμφωνα με τις απογραφές πληθυσμού που πραγματοποιήθηκαν στην Κύπρο, ο πληθυσμός των Βρετσιών έως το 1974 αποτελείτο από Τουρκοκύπριους. Οι Ελληνοκύπριοι ήταν ελάχιστοι.

Κατά την τουρκική εισβολή του 1974, οι Τουρκοκύπριοι μαχητές των Βρετσιών αρνήθηκαν να παραδοθούν στις Ελληνοκυπριακές δυνάμεις που προσπάθησαν να αφοπλίσουν τις τουρκοκυπριακές κοινότητες. Μετά την κατάπαυση του πυρός τον Αύγουστο του 1974, πολλοί κάτοικοι των Βρετσιών διέφυγαν διαμέσου των βουνών στη βόρεια Κύπρο, η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο του τουρκικού στρατού. Όσοι παρέμειναν στα Βρέτσια, μετακινήθηκαν στην κατεχόμενη από τα τουρκικά στρατεύματα Κύπρο.

Πριν από την εισβολή το χωριό έσφυζε από ζωή και οι κάτοικοι του ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και την αμπελοκαλλιέργεια. Στα Βρέτσια έμειναν μόνο μερικοί κάτοικοι οι οποίοι στη συνέχεια τα εγκατέλειψαν και αυτοί. Σύμφωνα με απογραφή του 2001 στην κοινότητα δεν κατοικούσε κανένας κάτοικος ενώ στην απογραφή του 2011 απογράφηκε μόλις ένας κάτοικος.

Τα σπίτια είναι γκρεμισμένα και αποτελούν βουβοί μάρτυρες μιας άλλης ζωής, που αν βρεθείτε στο χώρο θα ξυπνήσει μέσα σας το αίσθημα της εξερεύνησης του χωριού μπροστά στα χαλάσματα της Ιστορίας. 

Πηγή φωτογραφιών