Η σορός τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα από τη 13:00 το μεσημέρι μέχρι τις 15:00 το απόγευμα όπου συγγενείς, φίλοι, συνεργάτες και πολίτες από όλες τις πόλεις της Κύπρου είπαν το τελευταίο αντίο.

Πριν την έναρξη της νεκρώσιμης ακολουθίας μουσικοί τραγούδησαν το παραδοσιακό τραγούδι της Κύπρου «Τα νιάτα». Τον επικήδειο λόγο εκφώνησε εκ μέρους της οικογένειας η εγγονή της, Σόλια Πελαγία, ο Υφυπουργός Πολιτισμου Γιάννης Τουμαζής εκ μέρους του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Δήμαρχος Παραλιμνίου Θεόδωρος Πυριλλης και ο Μιχάλης Χατζήμιχαηλ εκ μέρους των λαϊκών ποιητών.

Στην εξόδιο ακολουθία παρέστησαν εκ μέρους του Προεδρου της Δημοκρατίας ο Υφυπουργος Πολιτισμου Γιάννης Τουμαζης, ο Υπουργος Μεταφορών Γιάννης Καρουσος, ο Προεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού Αβερωφ Νεοφυτου, ο Δήμαρχος Παραλιμνίου Θεόδωρος Πυριλλης, βουλευτές, δημοτικοί σύμβουλοι Παραλιμνίου, εκπρόσωποι φορέων, οργανωσεων, τοπικών και δημοτικών αρχών της ελεύθερης επαρχιας Αμμοχωστου, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών και πλήθος κόσμου.

Αναφερόμενη στην εκλιπούσα, η Σόλια Πελαγία είπε πως «μας μιλούσες συνέχεια για τις δύο μεγάλες σου αγάπες. Η μία, ήταν το σπίτι στο Βαρώσι με το περβόλι του. Έφυγες γιαγιά μου με τον καημό της επιστροφής στο σπίτι σου. Η άλλη μεγάλη σου αγάπη, για την οποία μας μιλούσες συνεχώς, ήταν η παράδοση. Αγαπούσες πολύ τη μουσική. Μας έκανες περήφανους και με την μελένια σου φωνή μας άφησες τα τραγούδια σου, μια τεράστια πολιτιστική παρακαταθήκη. Αγαπήθηκες από πολύ κόσμο, από το χωριό μας, το Παραλίμνι μας, έως τα πέρατα της γης».

Ο Υφυπουργός Πολιτισμού ανέφερε από την πλευρά του πως η Κυριακού Πελαγία «ήταν μια γνήσια παραδοσιακή ερμηνεύτρια» και «η φωνή της κυπριακής υπαίθρου». Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει με πολλά πρόσωπα που έχουν πραγματοποιήσει καλλιτεχνική πορεία, συνέχισε, η αποδοχή της υπήρξε και εξακολουθεί να είναι σταθερή σε όλα τα κοινωνικά στρώματα του λαού «και αυτό είναι για τον δημιουργό η μεγαλύτερη τιμή και καταξίωση».

Είπε ακόμη πως «η Κυριακού Πελαγία ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που αξιοποιούν τα φυσικά χαρίσματα, με τα οποία είναι προικισμένοι, αλλά και όσα κατόρθωσαν να αναπτύξουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους, για το κοινωνικό σύνολο απολαμβάνοντας αυτή την προσφορά, χωρίς υστεροβουλία» με σεβασμό και σοβαρότητα.

Προικοδότησε, συνέχισε ο κ. Τουμαζής, το χώρο του παραδοσιακού πολιτισμού και ιδιαίτερα της δημοτικής μουσικής με ποίηση, δίστιχα, ερωτικά τραγούδια και άλλα δημιουργήματά της. «Εκείνο όμως που πάνω από όλα πρέπει να της αναγνωρίσουμε είναι πως έπαιξε, σε μια περίοδο απαξίωσης της παραδοσιακής μουσικής, τον ρόλο του διαμεσολαβητή, ανάμεσα στο δημοτικό τραγούδι και το κοινό, διεισδύοντας και επηρεάζοντας θετικά τους νέους καλλιτέχνες με την αυθεντικότητα, τις εμπειρίες και το αστείρευτο ταλέντο της» είπε.

«Ο θάνατος της Κυριακούς Πελαγία αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στο κυπριακό παραδοσιακό τραγούδι. Το έργο που αφήνει πίσω της θα συνεχίσει να εμπνέει εμάς και τις επόμενες γενιές» κατέληξε, λέγοντας πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, το Υπουργικό Συμβούλιο και η Κυπριακή Πολιτεία εύχονται να είναι ελαφρύ το χώμα που θα τη σκεπάσει.

Ο Δήμαρχος Παραλιμνίου Θεόδωρος Πυρίλλης είπε ότι «το Παραλίμνι σήμερα υποκλίνεται ευλαβικά μπροστά στο σεπτό σκήνωμα σου και σε ευχαριστεί και ευγνωμονεί για όλα όσα έχεις προσφέρει στη γενέτειρα σου, την Κύπρο και το Πανελλήνιο».

Σημείωσε μεταξύ άλλων την υπηρεσία της εκλιπούσας στην παράδοση «με ανιδιοτέλεια», λέγοντας πως άφησε μια τεράστια πολιτιστική κληρονομιά. «Πρόβαλες το Παραλίμνι όσο κανένας άλλος και είμαστε περήφανοι για σένα» είπε ο κ. Πυρίλλης.

Με τσιαττιστά επέλεξε να αποχαιρετήσει εκ μέρους των λαϊκών ποιητών τη «μαστόρισσα» ο Μιχάλης Χατζήμιχαηλ, ο οποίος ανέφερε: «Τα γρόνια εν δεκαεφτά, δόξα σοι ο Θεός μου, π’ανταμα τραουδούσαμεν μες τα χωρκα του κόσμου. Ετίμησες την Τζύπρον μας να’σαι με την χαρά σου, τζιαι με τα γράμματα χρυσά εγραφτειν τ’ονομα σου. Μαστόρισσα Κυριακού, τζυρά μου Πελαγία, σιλιες βολές ευκαριστώ για την συνεργασία».

Φίλοι και συνεργάτες της Κυριακούς Πελαγία συνόδευσαν από την εκκλησία μέχρι το κοιμητήριο τη σορό με βιολιά και λαούτα, ενώ η ταφή έγινε στο Δημοτικό Κοιμητήριο Παραλιμνίου. Η κηδεία της Κυριακούς Πελαγία έγινε με δαπάνη του Δήμου Παραλιμνίου, σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε χθες το Δημοτικό Συμβούλιο.

Κυριακού Πελαγία

H Κυριακού Πελαγία γεννήθηκε στο Παραλίμνι της Κύπρου στις 8 Ιουλίου 1936.

Σύμφωνα με την polignosi, πατέρας της ήταν ο Δαμιανός Κουζαλής (1903-1973), ένας εξαίρετος παραδοσιακός τραγουδιστής που διακρινόταν τόσο στα ερωτικά όσο και στο "τσιάτισμα". Μητέρα της ήταν η Μαρία Κουτσόλουκα (1908-1993) που γνώριζε αρκετά παλιά δίστιχα και τραγούδια. Το ταλέντο της Κυριακούς φάνηκε από τα παιδικά της χρόνια. Η ίδια λέει πως από τη στιγμή που άρχισε να αντιλαμβάνεται τον κόσμο και την ζωή άρχισε να τραγουδά. Ήταν το μόνο που θυμάται να της αρέσει. Πρώτος δάσκαλός της ήταν ο πατέρας της και μετά οι άλλοι τραγουδιστές της εποχής. Έμαθε τις διάφορες Κυπριακές "φωνές" και άρχισε να ταιριάζει στίχους πάνω στις μελωδίες αυτές. Από 15 χρονών άρχισε να τραγουδά στους συγγενικούς και φιλικούς της γάμους,στις διάφορες οικογενειακές συγκεντρώσεις,στα τοπικά πανηγύρια και στις θρησκευτικές γιορτές. Παντρεύτηκε το 1957 τον Γεώργιο Πελαγία και απέκτησε δυό γιούς και μιά κόρη.

Η Κυριακού Πελαγία ήταν μιά γνήσια παραδοσιακή ερμηνεύτρια, η φωνή της κυπριακής υπάιθρου, "η φωνή που όταν την ακούς θέλεις να ξαπολυθείς με στα περβόλια τζιαι τα ορμάνια", όπως χαρακτηριστικά έχει πει ο ποιητής μας Μιχάλης Πασιαρδής. Το ηχόχρωμα της φωνής της, έχει πόλλα βυζαντινά και Μικρασιατικά μουσικά στοιχεία. Εξαιρετική τόσο στο τραγούδι όσο και στο "τσιάτισμα", τα ερωτικά δίστιχα και την ποιήση. Το 1987 εξέδωσε την ποιητική συλλογή "Κυπριακός Στίχος". Από τις αρχές του 1995 συνεργάζεται δισκογραφικά με το μουσικό σχήμα "Μεσόγειος". Καρπός αυτής της συνεργασίας είναι "ΤΑ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΩΤΙΚΑ 1 & 2" που γνώρισαν εξαιρετικά μεγάλη επιτυχία.