Οι φλαούνες όπως όλοι γνωρίζουμε, είναι παραδοσιακές πασχαλινές πίτες που παρασκευάζονται με τυρί, αυγά, σταφίδες και δυόσμο από τις νοικοκυρές σε όλη την Κύπρο.

Οι φλαούνες παρασκευάζονται στην Κύπρο τουλάχιστον από τον 19ο αιώνα. Σύμφωνα με την παράδοση φτιάχνονταν κατά το Μεγάλο Σάββατο και στη συνέχεια μεταφέρονταν στις εκκλησίες και καταναλώνονταν μετά την Ανάσταση.

Είναι χαρακτηριστικό επίσης, ότι μέχρι και πρόσφατα ακόμη η φλαούνα προσφερόταν ως φιλοδώρημα στα παιδιά ή και σε μεγάλους που τριγύριζαν στα σπίτια για ν' αναγγείλουν, τραγουδώντας, την Ανάσταση του Χριστού ή και να ξυπνήσουν τους νοικοκυραίους για να πάνε στην εκκλησία το βράδυ της Ανάστασης.

Οι φλαούνες κατασκευάζονται σε διάφορα σχήματα και η γέμισή τους ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή. Κάποιες νοικοκυρές τις κατασκευάουν τρίγωνες άλλες τετράγωνες ή και στρογγυλές, με τυρί της Λαμπρής, με χαλούμι ή με αναρή με ολόφρεσκο δυόσμο, με σταφίδες και κανναβούρι και τις ψήνουν σε παραδοσιακούς φούρνους, είτε στους οικιακούς φούρνους ή σε φούρνους της γειτονιάς.  

Στην Πάφο ωστόσο, υπάρχει μια διαφορετική εκδοχή της φλαούνας: Οι πασκιές. Οι πασκιές ή αμπασκιές είναι μια ιδιαίτερη πίτα, την οποία γεμίζουν με κομμάτια από ψημένο με μυρωδιές και κρεμμύδια αρνίσιο κρέας του Πάσχα και προσθέτουν γέμιση της φλαούνας.

Για να πετύχει το ψήσιμό τους, συνήθως γίνεται στον παραδοσιακό φούρνο. Σε μερικές περιοχές της Πάφου μάλιστα, οι γυναίκες χοροπηδούν γύρω από τον φούρνο, κτυπώντας τα χέρια τους και λέγοντας την επωδό:

"Κότσ’ινες σαν τα καντήλια

τζ'αι ψηλές σαν τα καμίνια".

Πηγές: Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, Εικονικό Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής

Πηγή κεντρικής φωτογραφίας