Στο τραπέζι πρωταγωνιστούν τα θαλασσινά: χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές, γαρίδες, μύδια, ταραμάς, αυγοτάραχο και φυσικά ο αγαπημένος χαλβάς.

Επειδή όμως πολλά από αυτά τα προϊόντα είναι ευαλλοίωτα, η σωστή επιλογή και η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής είναι καθοριστικής σημασίας για την υγεία μας. Ο ΕΦΕΤ έχει δημοσιεύσει χρήσιμες οδηγίες για την ασφαλή αγορά και κατανάλωση σαρακοστιανών τροφίμων.

Κεφαλόποδα (χταπόδια, καλαμάρια, θράψαλα, σουπιές)

Τα κεφαλόποδα διατίθενται νωπά, κατεψυγμένα ή αποψυγμένα.

Στα νωπά προσέχουμε:

• Να μην έχουν δυσάρεστη ή αμμωνιακή οσμή. Πρέπει να αναδίδουν χαρακτηριστική μυρωδιά θάλασσας.

• Η επιφάνεια να είναι υγρή και γυαλιστερή.

• Η σάρκα να είναι συμπαγής και ελαστική.

• Τα μάτια να είναι καθαρά και ζωηρά.

• Τα πλοκάμια να αντέχουν σε ελαφρύ τράβηγμα και να μην αποσπώνται εύκολα.

Πώς ξεχωρίζουμε καλαμάρι από θράψαλο:

Η τιμή του καλαμαριού είναι συνήθως σημαντικά υψηλότερη από του θράψαλου.

• Τα καλαμάρια έχουν ρομβοειδές πτερύγιο που καλύπτει μεγάλο μέρος του σώματος και δύο πιο επιμήκη πλοκάμια.

• Τα θράψαλα έχουν τριγωνικό πτερύγιο και δέκα πλοκάμια παρόμοιου μήκους.

Στα κατεψυγμένα:

• Δεν πρέπει να έχουν αλλοιωμένο χρώμα.

• Συνήθως καλύπτονται από λεπτό, ομοιόμορφο στρώμα πάγου.

• Μετά την απόψυξη πρέπει να έχουν οσμή και χρώμα νωπού προϊόντος.

Τα αποψυγμένα προϊόντα που πωλούνται χύδην πρέπει να φέρουν υποχρεωτικά την ένδειξη «αποψυχθέν». Υπενθυμίζεται ότι η απόψυξη στο κατάστημα πώλησης απαγορεύεται.

Οστρακοειδή (μύδια, κυδώνια, γυαλιστερές, στρείδια, αχιβάδες, χτένια)

Τα νωπά οστρακοειδή με κέλυφος πρέπει να είναι ζωντανά.

Ελέγχουμε ότι:

• Το κέλυφος είναι κλειστό ή αν είναι ελαφρώς ανοιχτό, κλείνει με ελαφριά πίεση.

• Το περιεχόμενο είναι υγρό, καθαρό και άοσμο.

• Η σάρκα είναι υγρή και προσκολλημένη στο κέλυφος.

Στα αποφλοιωμένα μύδια που πωλούνται πάνω σε πάγο, η σάρκα πρέπει να είναι γυαλιστερή, συνεκτική και να αναδίδει οσμή θάλασσας.

Μαλακόστρακα (γαρίδες, καραβίδες, αστακοί, καβούρια)

Διατίθενται ως νωπά, κατεψυγμένα ή αποψυγμένα.

Στα νωπά προσέχουμε:

• Να μην έχουν δυσάρεστη οσμή.

• Τα πόδια να είναι σταθερά προσκολλημένα στο σώμα.

• Το κέλυφος να είναι σκληρό και γυαλιστερό.

• Να μην υπάρχουν μαύρες κηλίδες.

• Οι φρέσκες γαρίδες γλιστρούν εύκολα από το χέρι.

Αχινοί

Οι αχινοί πρέπει να είναι ζωντανοί, κάτι που διακρίνεται από την κίνηση των αγκαθιών τους.

Ταραμάς και άλλα σαρακοστιανά

Ο ταραμάς πρέπει να έχει ομοιόμορφο χρώμα. Πιθανή αλλοίωση διαπιστώνεται από:

• Εμφάνιση μούχλας

• Ξηρότητα

• Τάγγισμα

• Πικρή ή ξινή γεύση

Στις κονσέρβες ελέγχουμε να είναι ακέραιες, χωρίς βαθουλώματα ή διογκώσεις.

Τροφικές αλλεργίες

Ψάρια, μαλάκια, οστρακοειδή, σησάμι και ξηροί καρποί (που χρησιμοποιούνται και στον χαλβά) συγκαταλέγονται στις ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1169/2011, οι 14 βασικές αλλεργιογόνες ουσίες πρέπει να αναγράφονται ευκρινώς στα προσυσκευασμένα τρόφιμα. Στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα και στους χώρους εστίασης, οι υπεύθυνοι οφείλουν να παρέχουν σχετική ενημέρωση μέσω μενού, πινακίδων ή προφορικά, εφόσον υπάρχει γραπτή αναφορά.

Αν πρόκειται να ετοιμάσετε τραπέζι για φίλους ή οικογένεια, φροντίστε να ρωτήσετε εκ των προτέρων για τυχόν αλλεργίες. Σε περίπτωση αδιαθεσίας ή αλλεργικής αντίδρασης μετά την κατανάλωση τροφίμου, πρέπει να αναζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.

Η σωστή επιλογή, η προσεκτική μεταφορά και η κατάλληλη συντήρηση των θαλασσινών διασφαλίζουν ότι το σαρακοστιανό τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας θα είναι όχι μόνο γευστικό, αλλά και ασφαλές για όλους.