Το σύστημα, που είχε ήδη δοκιμαστεί πιλοτικά από τον Οκτώβριο σε 29 χώρες, περνά πλέον σε κανονική λειτουργία και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι έλεγχοι στα σύνορα.

Τέλος οι σφραγίδες – Έρχονται τα βιομετρικά

Με την εφαρμογή του EES, οι παραδοσιακές σφραγίδες διαβατηρίων καταργούνται. Στη θέση τους, κάθε είσοδος και έξοδος θα καταγράφεται ψηφιακά, μαζί με βασικά βιομετρικά στοιχεία, όπως φωτογραφία προσώπου και δακτυλικά αποτυπώματα.

Το σύστημα αφορά πολίτες εκτός ΕΕ και ζώνης Σένγκεν που ταξιδεύουν για σύντομη διαμονή (έως 90 ημέρες μέσα σε περίοδο 180 ημερών), είτε για τουρισμό είτε για επαγγελματικούς λόγους. Σε αυτούς περιλαμβάνονται και οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και ταξιδιώτες χωρίς υποχρέωση βίζας.

Ποιοι εξαιρούνται

Δεν επηρεάζονται από το νέο καθεστώς:

• Πολίτες της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν
• Κάτοχοι άδειας διαμονής ή μακροχρόνιας βίζας
• Μέλη οικογένειας πολιτών της ΕΕ με σχετική άδεια
• Πληρώματα αεροσκαφών και τρένων
• Στρατιωτικό προσωπικό στο πλαίσιο αποστολών ΝΑΤΟ

Σημειώνεται ότι χώρες όπως η Ιρλανδία και η Κύπρος δεν θα εφαρμόσουν το σύστημα και θα συνεχίσουν με χειροκίνητους ελέγχους.

Γιατί εφαρμόζεται

Στόχος του EES είναι να ενισχυθεί η ασφάλεια στα ευρωπαϊκά σύνορα, να περιοριστούν φαινόμενα απάτης και να υπάρχει καλύτερος έλεγχος των ταξιδιωτών. Ήδη, κατά την πιλοτική περίοδο, χιλιάδες περιπτώσεις εντοπίστηκαν με προβληματικά έγγραφα ή ύποπτο σκοπό ταξιδιού.

Καθυστερήσεις στα αεροδρόμια – Τι να προσέξεις

Το νέο σύστημα αναμένεται να φέρει καθυστερήσεις, ιδιαίτερα τους πρώτους μήνες εφαρμογής. Σε ώρες αιχμής, οι χρόνοι αναμονής μπορεί να φτάσουν έως και τις δύο ώρες.

Για αυτό:

• Φτάσε στο αεροδρόμιο τουλάχιστον 1,5–2 ώρες νωρίτερα από ό,τι συνήθως
• Αν διαθέτεις βιομετρικό διαβατήριο, προτίμησε τα αυτόματα μηχανήματα ελέγχου
• Αν έχεις απλό διαβατήριο, προετοιμάσου για χειροκίνητο έλεγχο με λήψη στοιχείων

Τα δεδομένα θα αποθηκεύονται για έως και τρία χρόνια, ώστε οι επόμενοι έλεγχοι να είναι πιο γρήγοροι, ενώ η άρνηση παροχής βιομετρικών στοιχείων συνεπάγεται άρνηση εισόδου.

Τι ισχύει για τα παιδιά

Τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν θα δίνουν αποτυπώματα, αλλά θα καταγράφεται φωτογραφία τους κατά την είσοδο.

Το EES αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα βήματα ψηφιοποίησης των ευρωπαϊκών συνόρων. Αν και στην αρχή θα δοκιμάσει την υπομονή των ταξιδιωτών, αναμένεται να δημιουργήσει ένα πιο γρήγορο και ασφαλές σύστημα μετακινήσεων στο μέλλον.