Tο United by Pride έχει εξελιχθεί σε μια ζωντανή πράξη αντίστασης, ορατότητας και διακοινοτικής αλληλεγγύης. Αυτό που ξεκίνησε το 2022 ως μια πρωτοβουλία απέναντι σε χρόνια δισταγμών έχει εξελιχθεί στη διακοινοτική Παρέλαση Υπερηφάνειας της Κύπρου, η οποία διοργανώνεται αποκλειστικά από εθελοντές και πραγματοποιείται στο συμβολικό περιβάλλον της νεκρής ζώνης του ΟΗΕ. Σε αυτή τη συνέντευξη, ο Theo Ιερωνυμίδης, συνιδρυτής του Queer Collective Cyprus, ακτιβιστής και διοργανωτής του United by Pride, μιλά για την πορεία εξέλιξης του κινήματος, την αναγκαιότητα της φετινής πορείας και την κληρονομιά που ελπίζει να αφήσει στις μελλοντικές γενιές.

Το United by Pride βρίσκεται πλέον στην τέταρτη χρονιά του. Πώς έχει εξελιχθεί η πρωτοβουλία από την πρώτη πορεία το 2022 και τι διαφοροποιεί τη φετινή χρονιά;

Όταν προτείναμε το United by Pride το 2022, ήταν μια ιδέα που είχε ήδη απορριφθεί για χρόνια. Ένα κοινό Pride, οργανωμένο από και για άτομα από όλο το νησί, που θα έφερνε κοντά κοινότητες από τις δύο πλευρές, φαινόταν μακρινό όνειρο. Τώρα, στην τέταρτη χρονιά του, η αποστολή και οι αξίες του παραμένουν ίδιες: το United by Pride συνεχίζει να είναι αυτοοργανωμένο, αυτοχρηματοδοτούμενο και να λειτουργεί μέσω εθελοντών από τις ίδιες τις κοινότητες που συμμετέχουν σε αυτό. Αυτό που έχει εξελιχθεί είναι η κλίμακα και η σαφήνεια του σκοπού: κάθε χρόνο συμμετέχουν περισσότερα άτομα, περισσότερες κοινότητες, και ο ρόλος της εκδήλωσης ως πλατφόρμας για επανένωση, ειρήνη και αλληλεγγύη ανάμεσα στις κοινότητες έχει γίνει πιο ξεκάθαρος. Η φετινή χρονιά φαίνεται διαφορετική επειδή οι απειλές που αντιμετωπίζουν οι queer κοινότητες αυξάνονται και η επανένωση του νησιού φαίνεται πιο μακρινή· έτσι, η επιλογή να έτσι, η επιλογή να είμαστε παρόντες μαζί είναι πιο επείγουσα και απαραίτητη.

Η εκδήλωση περιγράφεται ως ένα κίνημα που ξεκίνησε από την κοινότητα για την κοινότητα. Γιατί είναι σημαντικό το Pride στην Κύπρο να παραμένει κοινοτικά καθοδηγούμενο και τι αλλάζει αυτό σε σχέση με πιο θεσμικές διοργανώσεις;

Το Pride στην Κύπρο πρέπει να καθοδηγείται από την ίδια την κοινότητα, γιατί τα αιτήματα και οι ανάγκες μας προκύπτουν από τις πραγματικές εμπειρίες των ανθρώπων και όχι από προγράμματα χορηγιών, εταιρικά συμφέροντα ή στρατηγικές δημόσιων σχέσεων. Το United by Pride δημιουργήθηκε από εθελοντές που αρνήθηκαν να περιμένουν να δράσουν οι θεσμοί. Χρηματοδοτείται, οργανώνεται και βασίζεται σε πρακτικές που προέρχονται από την τοπική κοινότητα. Σε αντίθεση με πιο θεσμικές εκδηλώσεις, όπου η παρουσία χορηγών ή οι δημόσιες σχέσεις μπορεί να υπερκαλύψουν τις πραγματικές ανάγκες της κοινότητας, το United by Pride δίνει φωνή στους ίδιους τους ανθρώπους, αναδεικνύει τοπικά και κυπριακής διασποράς ταλέντα και κρατά την λήψη αποφάσεων μέσα στην κοινότητα. Όταν προτείναμε ένα κοινό, διακοινοτικό Pride, οι καθιερωμένοι φορείς δεν συμμετείχαν, εμείς προχωρήσαμε ούτως ή άλλως και δημιουργήσαμε μια εκδήλωση ορατή, ζωντανή και αυθεντική για την κοινότητα.

Οι φετινές πορείες θα ξεκινήσουν από την Πλατεία Ελευθερίας και το Πάρκο Κουγκουλού και θα συναντηθούν στη Νεκρή Ζώνη, στο Λήδρα Πάλας. Ποιος είναι ο συμβολισμός αυτής της επιλογής και τι σημαίνει για τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα και από τις δύο πλευρές του νησιού;

Το να πορευόμαστε από τις δύο πλευρές και να συναντιόμαστε στη Νεκρή Ζώνη μετατρέπει σε πράξη αυτό που οι λέξεις από μόνες τους δεν μπορούν να εκφράσουν: φέρνει τους ανθρώπους μαζί παρά το διαχωρισμό. Για τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα, σημαίνει ορατότητα, αμοιβαία στήριξη και μια πρακτική εμπειρία του πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η επανένωση και η καθημερινή συνεργασία. Το United by Pride είναι το μόνο Pride στον κόσμο που πραγματοποιείται σε περιοχή υπό τον έλεγχο του ΟΗΕ και σε ζώνη κατάπαυσης του πυρός. Η επιλογή αυτή μετατρέπει έναν χώρο που συμβολίζει τον διαχωρισμό σε χώρο αλληλεγγύης και δείχνει, κυριολεκτικά, ότι το να σταθούμε μαζί είναι δυνατό.

Διανύουμε μια δύσκολη περίοδο για τις ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Ποιες προκλήσεις βλέπετε σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο και πώς ανταποκρίνεται το United by Pride σε αυτές;

Τοπικά, οι ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διακρίσεις, περιορισμένες νομικές προστασίες και αυξανόμενη εχθρότητα τόσο απέναντι στα ΛΟΑΤΚΙΑ+ άτομα όσο και σε άλλες περιθωριοποιημένες ομάδες. Οι επιθέσεις κατά μεταναστών και queer ατόμων αυξάνονται, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο παρακολουθούμε συντονισμένες επιθέσεις στα δικαιώματα τρανς ατόμων και οργανωμένη λογοκρισία. Στην Κύπρο, το νομικό πλαίσιο έχει ελάχιστα εξελιχθεί από τη θέσπιση του νόμου περί Πολιτικής Συμβίωσης. Oι διατάξεις κατά της ρητορικής μίσους παραμένουν ανεφάρμοστες και η απαγόρευση των μετατροπικών πρακτικών μένει ουσιαστικά ανενεργή. Το United by Pride ανταποκρίνεται με την ορατότητα και την ενεργή παρουσία του. Αντιμετωπίζουμε τον φόβο και τη δαιμονοποίηση με παρόν, χαρά και αλληλεγγύη. Κάθε χρόνο το United by Pride μεγαλώνει σε αριθμό, σε εμβέλεια και σε αίσθημα κοινότητας. Η πορεία και το πολιτιστικό πρόγραμμα είναι πράξεις αντίστασης, αλλά ταυτόχρονα και τρόποι να χτίσουμε κοινότητα. Στη Νεκρή Ζώνη δημιουργούμε έναν χώρο όπου πέφτουν τα εμπόδια: όχι μόνο ανάμεσα σε Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους, αλλά και μέσα στις ίδιες τις ΛΟΑΤΚΙΑ+ κοινότητες, όπου πολλοί νιώθουν συχνά απομονωμένοι. Αυτό που ξεκίνησε ως μια μικρή συλλογική προσπάθεια έχει γίνει μια στιγμή όπου οι άνθρωποι ενώνονται, δείχνοντας μια Κύπρο όπου η queer ταυτότητα είναι ορατή, χαρούμενη και ακομπλεξάριστη. Η ορατότητα αυτή φέρνει αλλαγή, χτίζει σχέσεις, ενισχύει την αλληλεγγύη και ανοίγει χώρο για τις νεότερες γενιές να φανταστούν ένα μέλλον χωρίς να χρειάζεται να κρύβονται. Το United by Pride δείχνει ότι οι ΛΟΑΤΚΙΑ+ άνθρωποι είναι μέρος του παρόντος και του μέλλοντος της Κύπρου και ότι η φωνή, η δημιουργικότητα και οι αγώνες τους διαμορφώνουν μια πιο ανοιχτή και συμπεριληπτική κοινωνία.

Το Pride συχνά θεωρείται ταυτόχρονα γιορτή και διαμαρτυρία. Πώς ισορροπείτε αυτά τα δύο στοιχεία μέσα από το United by Pride;

Για εμάς, η διαμαρτυρία και η γιορτή δεν είναι δύο αντίθετα που χρειάζεται να ισορροπήσουμε. Η χαρά και η πολιτική αλληλοσυμπληρώνονται. Στο πρόγραμμά μας συνδυάζουμε πορείες, πολιτικά αιτήματα και ομιλίες με παραστάσεις και μουσική. Η διασκέδαση δεν αφαιρεί τίποτα από τα αιτήματά μας, αντίθετα, μας δίνει δύναμη και ενισχύει την πίεση για αλλαγή. Δεν μπορούμε να αποσυνδέσουμε τα ΛΟΑΤΚΙΑ+ δικαιώματα από την πολιτική τους διάσταση. Η ζωή μας επηρεάζεται από την εξουσία, το νόμο και τις κοινωνικές ανισότητες, και το United by Pride θυμίζει ότι το προσωπικό είναι πολιτικό. Η διαθεματικότητα δεν είναι θεωρητική έννοια για εμάς: οι αγώνες μας συνδέονται με τη φυλή, το φύλο, την τάξη, τη μετανάστευση και την ειρήνη στο νησί. Αυτή η σύνδεση δίνει δύναμη στο United by Pride και κάνει την πορεία μας πιο δυνατή.

Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ποιο αντίκτυπο ελπίζετε οτι θα αφήσει το United by Pride στο ΛΟΑΤΚΙΑ+ κίνημα της Κύπρου και στις επόμενες γενιές;

Θέλουμε το United by Pride να αφήσει πίσω του κάτι παραπάνω από μια ετήσια εκδήλωση. Θέλουμε η διακοινοτική οργάνωση να γίνει κάτι φυσιολογικό στην Κύπρο. Αυτό σημαίνει να υπάρχουν πιο ισχυρά δίκτυα, κοινά εργαλεία και ένα αρχείο δουλειάς που οι νέες γενιές θα μπορούν να χρησιμοποιούν χωρίς να ξεκινάνε από το μηδέν κάθε φορά. Μακροπρόθεσμα, ελπίζουμε το κίνημα να γίνει πολυγλωσσικό, διαθεματικό, κοινοτικά καθοδηγούμενο και ανθεκτικό, όπου οι ΛΟΑΤΚΙΑ+ άνθρωποι δεν θα νιώθουν ποτέ ξανά απομονωμένοι ή διχασμένοι από τον φόβο, την πολιτική ή τα σύνορα. Αν το United by Pride καταφέρει να φέρει αυτή τη συνέχεια και να δώσει τις βάσεις για νέες προσπάθειες, τότε θα έχει κάνει πραγματικά τη δουλειά του.

United by Pride: Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2025 | 18:00

Παράλληλες πορείες από την Πλατεία Ελευθερίας και το Πάρκο Kuğulu που συναντιούνται στο Λήδρα Πάλας στη Νεκρή Ζώνη.

Πηγή φωτογραφιών