Μια συζήτηση με τη χορογράφο Μαρία Καμπέρη με αφορμή την παράσταση “Λήθη”

Μια συζήτηση με τη χορογράφο Μαρία Καμπέρη με αφορμή την παράσταση “Λήθη”

Όλα όσα είπε στην Avant Garde

Η Μαρία Καμπέρη είναι χοροπαιδαγωγός, χορογράφος και ερευνήτρια χορού.

Έχει ιδρύσει την ομάδα έρευνας selas και μέσω αυτής διερευνά τη σχέση και τη συνύπαρξη της  κίνησης με άλλες τέχνες, με χώρους και με επιστημονικά συγκείμενα. Έργα της έχουν ταξιδέψει  σε φεστιβάλ, διοργανώσεις και περιοδείες στο εξωτερικό. Είναι η εμπνεύστρια και δημιουργός της σχολής χορού M.K Dance Studio, ενώ έχει συγγράψει το Αναλυτικό Πρόγραμμα και ήταν συντονίστρια του  μοναδικού Τμήματος Χορού σε σχολείο Μέσης Εκπαίδευσης. Έχει δημιουργήσει εκτός των άλλων, έργα που  απευθύνονται σε παιδιά και εφήβους ιδρύοντας την ενότητα παιδική σκηνή καθώς και τη  διοργάνωση φεστιβάλ.  Από το 2024 συμμετέχει ενεργά  στο πρόγραμμα του Υφυπουργείου Πολιτισμού ¨Πρεσβευτές Πολιτισμού¨. Το ακαδημαϊκό της ενδιαφέρον εστιάζει στη δημιουργικότητα, στη δημιουργική κίνηση, στον  αισθητικό γραμματισμό, στην ενσώματη μάθηση, στη μουσειακή αγωγή και στην αισθητική  εμπειρία μέσω της σύζευξης τεχνών. 

Με αφορμή την παράστασή της “Λήθη” που ανεβαίνει στη Στέγη Χορού Λευκωσίας, είχαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε μαζί της σχετικά με την τέχνη του χορού σε συνάρτηση με τις υπόλοιπες τέχνες και τη φιλοσοφία πίσω από αυτό της το εγχείρημα.  Διαβάστε τη συζήτηση:

Η ομάδα Selas μετρά σχεδόν 20 χρόνια πορείας. Ποιο ήταν το αρχικό σας όραμα και πώς έχει μεταμορφωθεί μέσα στα χρόνια;

Το αρχικό μας όραμα δεν απέχει πολύ από το σημερινό: τη διεύρυνση της τέχνης της κίνησης ως ενσώματης έκφρασης, μέσα από διάλογο με άλλες μορφές δημιουργίας και με στόχο να αναδειχθεί η ποικιλομορφία που χαρακτηρίζει το σύγχρονο πολιτιστικό τοπίο. Πρόκειται για μια δυναμική ιδέα, που εμπεριέχει τον διαρκή μετασχηματισμό — έναν διάλογο τόσο με όσα συμβαίνουν γύρω μας όσο και με τις καλλιτεχνικές μας ανησυχίες και τα ερωτήματά μας.

Πολλές παραστάσεις σας γίνονται σε μουσεία, πλατείες ή χωριά, έξω από το κλασικό θέατρο. Τι σας ελκύει στους εναλλακτικούς χώρους παρουσίασης;

Οι χώροι συχνά αποτελούν την αφορμή για τη δημιουργία των έργων μας. Με ενδιαφέρει να εξετάζω πώς ένα έργο μπορεί να μεταμορφωθεί όταν παρουσιαστεί σε διαφορετικό χώρο από τη σκηνή του θεάτρου. Εξίσου σημαντική είναι η αλλαγή στη σχέση του κοινού με την παράσταση· αναζητώ μη μετωπικές μορφές παρουσίασης και τη δυνατότητα το κοινό να κινείται μέσα στον χώρο. Σε μια πλατεία, για παράδειγμα, συνυπάρχουν θεατές και άνθρωποι που βρίσκονται εκεί για άλλους λόγους. Η παράσταση εισβάλλει στον δικό τους χώρο, δημιουργώντας έναν ζωντανό και απρόβλεπτο διάλογο με το περιβάλλον, στοιχείο που με ελκύει ιδιαίτερα.

Σχεδόν όλα τα έργα σας συνδυάζουν έρευνα, μουσική, φιλοσοφία και κοινωνικό σχόλιο. Πώς ορίζετε εσείς την έννοια της “καλλιτεχνικής έρευνας”;

Για μένα, η έρευνα μπορεί να πάρει πολλές μορφές. Μπορεί να είναι η παρατήρηση ενός θέματος, η βιβλιογραφική μελέτη —την οποία συχνά ενσωματώνω στη διαδικασία— ή η κινησιολογική έρευνα, όπου η εστίαση δίνεται κυρίως στους τρόπους μετασχηματισμού και εξέλιξης της κίνησης. Εξίσου σημαντική είναι η έρευνα που αφορά στη σχέση μουσικής και κίνησης· οι δύο αυτές τέχνες δεν λειτουργούν απλώς σε διάλογο ούτε αλληλοσυμπληρώνονται, αλλά αποδίδουν εξίσου την ιδέα του έργου, συνδιαμορφώνοντας το καλλιτεχνικό του νόημα. Μπορούν επίσης να αποτελέσουν σημείο αναφοράς για την ανατροφοδότηση και τη γέννηση ενός επόμενου έργου. Όποια μορφή κι αν πάρει —και με όσους συνδυασμούς μπορεί να αναπτυχθεί— το πεδίο της καλλιτεχνικής έρευνας απαιτεί χρόνο και αφοσίωση, ώστε να εξελιχθεί μέχρι τη στιγμή που θα παρουσιαστεί ως ολοκληρωμένη ιδέα, έτοιμη να συνομιλήσει με το κοινό.

Συχνά αναφέρεστε στο «κινησιολογικό λεξιλόγιο» των έργων. Πώς γεννιέται αυτό το λεξιλόγιο σε κάθε νέα παραγωγή;

Το κινησιολογικό λεξιλόγιο ενός έργου αφορά στα μοτίβα κίνησης που το χαρακτηρίζουν. Προκύπτει κυρίως μέσα από τον αυτοσχεδιασμό. Όταν το θέμα της παράστασης μετατραπεί σε οδηγία κίνησης, τότε —μέσω καθοδηγούμενου ή/και ελεύθερου αυτοσχεδιασμού των χορευτών— αναδύεται νέα κίνηση. Το κινησιολογικό λεξιλόγιο γεννιέται πάντα σε συνεργασία με τους χορευτές, καθώς τα δικά τους σώματα είναι αυτά που παράγουν την κίνηση. Στη συνέχεια, το υλικό τροποποιείται και διαμορφώνεται μέσω της χορογραφικής σύνθεσης, ώστε να παρουσιαστεί ως το τελικό «κείμενο» του έργου.

Τι σημαίνει για εσάς “η γλώσσα είναι σώμα”;

Η γλώσσα είναι σώμα, γιατί πριν εκφραστεί, υπάρχει ήδη μέσα στο σώμα — όπως η σκέψη και κάθε ορατή ή αόρατη λειτουργία μας. Τα πάντα ξεκινούν από το σώμα. Επιπλέον, η ίδια η πράξη της ομιλίας εμπεριέχει κίνηση: χειρονομίες, βλέμμα, στάση, αναπνοή. Μέσα από το σώμα εκφραζόμαστε και μιλάμε· γι’ αυτό η γλώσσα δεν είναι μόνο λόγος, αλλά μια ολοκληρωμένη σωματική διαδικασία.

Ποια είναι η θέση της κυπριακής ταυτότητας στο έργο σας;

Πιστεύω ότι ο σύγχρονος χορός μπορεί να θεωρηθεί ως μια μορφή «παραδοσιακού» χορού του παρόντος – κάτι που γεννιέται εδώ και τώρα, μέσα από τα σώματα και τις εμπειρίες των ανθρώπων κάθε τόπου. Ένα άτομο στην Κύπρο θα κινηθεί διαφορετικά από ένα άτομο σε μια άλλη χώρα, ακόμη κι αν λάβουν την ίδια οδηγία. Φυσικά, και δύο άτομα από την ίδια χώρα δεν θα κινηθούν ποτέ με τον ίδιο τρόπο· όμως μέσα από τη σύγχρονη κίνηση μπορεί κανείς να «διαβάσει» στοιχεία της ταυτότητας, του βιώματος και του πολιτισμικού πλαισίου που φέρει κάθε σώμα. Με αυτή τη φιλοσοφία, θεωρώ ότι η κυπριακότητα διακρίνεται στα έργα μου είτε το επιδιώκω συνειδητά είτε όχι. Είναι αναπόσπαστο κομμάτι του χαρακτήρα μου και της δημιουργικής διαδικασίας, καθώς τα έργα γεννιούνται και εξελίσσονται μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με το κυπριακό περιβάλλον στο οποίο αρχικά απευθύνομαι.

Πώς εμπνευστήκατε το έργο “Λήθη”;

Η ιδέα για το έργο Λήθη γεννήθηκε μέσα από την παρατήρησή μου στις ανθρώπινες σχέσεις· στο τι ξεχνάμε, πώς βιώνουμε το να «σβήνει» κάτι μέσα μας και ποια δυναμική έχει αυτή η διαδικασία. Στη συνέχεια, μετέφερα αυτή τη σκέψη στη λήθη ενός μη ανθρώπινου σώματος, συγκεκριμένα ενός ποταμού που έχει βαλτώσει, αναζητώντας πώς ένα φυσικό τοπίο μπορεί επίσης να «ξεχνά». Καθώς προχωρούσε η δημιουργία, προέκυψε και η ιδέα της λήθης ως ευκαιρίας για νέες επιλογές και επανεκκινήσεις. Είναι σημαντικό να αναφέρω ότι το τελικό αποτέλεσμα είναι προϊόν συνεργασίας με μια μεγάλη και πολύτιμη ομάδα καλλιτεχνών.

Οι παραστάσεις θα παρουσιαστούν στη Στέγη Χορού Λευκωσίας στις 21, 22 και 23 Νοεμβρίου 2025, στις 20:00, με ελεύθερη είσοδο.

ληθη

Loader