Η επιμελήτρια της έκθεσης, εμπνευσμένη από την έννοια του χρόνου και την επιρροή του στη μνήμη και την ταυτότητα, συγκέντρωσε 16 καλλιτέχνες διαφορετικών μέσων και προσεγγίσεων. Μαζί, δημιουργούν ένα πολυδιάστατο αφήγημα, όπου η τέχνη γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, προκαλώντας τον θεατή να αναλογιστεί τη δική του σχέση με τον χρόνο.

Μέσα από ειδικές ξεναγήσεις, καλλιτεχνικές συζητήσεις και μία επιμελημένη διαδρομή στο χώρο, η έκθεση προσφέρει μια μοναδική εμπειρία: έναν στοχασμό πάνω στη φθορά, τη μνήμη και την αέναη ροή της ζωής.

1.    "Πανδαμάτωρ: H ζωή κυλάει σέρνοντας σπίτια και σπαρτά". Μιλήστε μας για την ιστορία πίσω από τον τίτλο και πώς γεννήθηκε η ιδέα της έκθεσης.

Η ιδέα για αυτή την έκθεση υπήρχε στο μυαλό μου εδώ και χρόνια, αλλά το κτήριο λειτουργούσε ως οίκος ευγηρίας και δεν ήταν διαθέσιμο. Με γοήτευε πάντα η εναλλαγή της χρήσης του—από μαιευτήριο σε χώρο φροντίδας ηλικιωμένων—μια διαδρομή που συμβολίζει τη ζωή από την αρχή έως το τέλος της. Ήξερα ότι θα ήταν ένα απαιτητικό εγχείρημα, το οποίο τελικά χρειάστηκε περίπου έναν χρόνο για να ωριμάσει και έπειτα έξι μήνες εντατικής εργασίας. Ο τίτλος της έκθεσης αναφέρεται στην αδιάκοπη ροή του χρόνου, ένα ζήτημα που με απασχολεί έντονα τα τελευταία χρόνια, μέσα από τα βιβλία που διαβάζω, τις προσωπικές μου εμπειρίες και τις αλλαγές στη ζωή των ανθρώπων γύρω μου αλλά και στη δική μου. Ο χρόνος είναι πολύτιμος, πάντα μας φαίνεται λίγος, και η αντίληψή μας γι’ αυτόν μεταβάλλεται όσο μεγαλώνουμε. Οι πόλεις αλλάζουν, το τοπίο—φυσικό και αστικό—μεταμορφώνεται, το παρόν γίνεται ανάμνηση, ενώ εμείς σπάνια ζούμε πραγματικά τη στιγμή. Πολλοί από εμάς, κι εγώ ανάμεσά τους, έχουμε συχνά την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγξουμε τον χρόνο. Στην πραγματικότητα, όμως, κυλά ασταμάτητα, αφήνοντας το αποτύπωμά του χωρίς να μπορούμε να τον σταματήσουμε. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσαρμόσουμε τον τρόπο που τον βιώνουμε. Η επιλογή του τίτλου «Πανδαμάτωρ» ήταν ιδιαίτερα σημαντική για μένα. Πρόκειται για ένα αρχαίο ελληνικό επίθετο που περιγράφει τον χρόνο και εξακολουθεί να χρησιμοποιείται, χωρίς ακριβή μετάφραση στα αγγλικά. Σε μια εποχή όπου χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Βραζιλία και η Πορτογαλία στρέφονται στη γλώσσα τους για την ονομασία καλλιτεχνικών έργω και εκθέσεων, θεώρησα κρίσιμο να αναδείξω τη δύναμη της ελληνικής γλώσσας—μιας γλώσσας που, δυστυχώς, διαβρώνεται. Ο υπότιτλος της έκθεσης είναι εμπνευσμένος από τον μεγάλο Έλληνα συγγραφέα Γιώργο Σεφέρη και ειδικά από την ποιητική συλλογή Μυθιστόρημα. Το έργο του, αν και ποικιλόμορφο, ασχολείται συχνά με την έννοια του χρόνου, ο οποίος, στις περισσότερες περιπτώσεις, παρουσιάζεται ως καταστροφικός. Η σκέψη του πάνω στη φθορά και τη μνήμη, αλλά και η μοναδική του ικανότητα να αποτυπώνει την προσωπική και συλλογική ταυτότητα μέσα από τον χρόνο, αποτέλεσαν καθοριστικές επιρροές για μένα σε αυτή την έκθεση.

2.    Πώς συνδέεται ο χώρος με τη θεματική της έκθεσης; Αντιμετωπίσατε δυσκολίες κατα τη διάρκεια της προσπάθειάς σας να μετατραπεί η πρώην κλινική σε χώρο καλλιτεχνικής έκφρασης; 

Αντιμετωπίσαμε πολλές πρακτικές δυσκολίες, ιδιαίτερα κατά την εγκατάσταση των έργων. Ο φωτισμός, η ηλεκτρική καλωδίωση, καθώς και η αποκατάσταση ορισμένων υποδομών και λειτουργιών του κτηρίου αποτέλεσαν σημαντικές προκλήσεις. Επιπλέον, οι καλλιτέχνες έπρεπε να προσαρμοστούν στις ιδιαιτερότητες του χώρου, ειδικά όσοι δημιούργησαν site-specific έργα. Είχα ζητήσει να δουλέψουν με τον χώρο όπως είναι, χωρίς να τον μεταμορφώσουν, γεγονός που απαιτούσε δημιουργικές λύσεις και ευελιξία από όλους.

3. Μιλήστε μας για τις προγραμματισμένες ξεναγήσεις και τα artists talks. Τι να περιμένουν οι επισκέπτες από αυτές τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις; 

Στο πλαίσιο της έκθεσης, διοργανώνουμε μια σειρά από παράλληλες εκδηλώσεις που θα προσφέρουν στους επισκέπτες μια πιο βαθιά κατανόηση του χώρου, των έργων και της επιμελητικής προσέγγισης. 🔹 Ξεναγήσεις

•    Το Σάββατο, 15 Μαρτίου, στις 17:00, θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στα αγγλικά, και το Σάββατο, 22 Μαρτίου, στις 17:00, ξενάγηση στα ελληνικά. Σε αυτές, θα καθοδηγήσω τους επισκέπτες μέσα από τους διαφορετικούς χώρους της έκθεσης, παρέχοντας πληροφορίες για τα έργα, την κεντρική ιδέα και τη διαδικασία της επιμέλειας. •    Την Κυριακή, 16 Μαρτίου, στις 17:00, ο αρχιτέκτονας Φειδίας Παυλίδης, που έχει προσωπική εμπειρία με το κτήριο—καθώς το γνώριζε τόσο ως γυναικολογική κλινική όσο και ως γηροκομείο—θα πραγματοποιήσει μια ειδική ξενάγηση εστιάζοντας στις προηγούμενες χρήσεις του κτηρίου και τη σημασία των διαφόρων χώρων. 🔹 Artist Talk

•    Την Τετάρτη, 19 Μαρτίου, στις 18:30, θα διεξαχθεί μια συζήτηση με τους συμμετέχοντες καλλιτέχνες σε μορφή πάνελ. Θα τους απευθύνω ερωτήσεις σχετικά με το έργο τους και τη συμμετοχή τους στην έκθεση, ενώ στο τέλος θα δοθεί η ευκαιρία στους επισκέπτες να κάνουν τις δικές τους ερωτήσεις. Στο πάνελ θα συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Πανίκος Σπανός, Νικόλας Αντωνίου, Γιάννης Σακέλλης, Χριστίνα Παπακυριακού, Ειρήνη Ζήνωνος, Νικόλας Ιορδάνου, Γιώργος Ταξιαρχόπουλος, Yeti Yeti και Ραφαέλλα Κωνσταντίνου.

4. Πώς έγινε η σύμπραξη των δεκαέξι καλλιτεχνών που θα συμμετάσχουν στην έκθεση; 

Ήθελα να συγκεντρώσω καλλιτέχνες που δουλεύουν με διαφορετικά μέσα και βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια της καριέρας τους—κάποιοι είναι ανερχόμενοι, ενώ άλλοι είναι ήδη καταξιωμένοι—αλλά όλοι έχουν κάτι να πουν. Για μένα, ως επαγγελματίας στον χώρο της τέχνης, είναι πολύ σημαντικό να περάσει το μήνυμα ότι η τέχνη έχει πολλές μορφές και κινήματα και ότι οφείλουμε να τα εκτιμούμε ανεξαρτήτου της προσωπικής μας προτίμησης. Δεν είναι μόνο οι εγκαταστάσεις και η εννοιολογική τέχνη, ούτε μόνο η ζωγραφική και η παραστατικότητα· η τέχνη είναι κάτι ζωντανό, όπου το ένα στοιχείο τροφοδοτεί το άλλο. Ως προς την επιλογή των συγκεκριμένων καλλιτεχνών, ήθελα να φέρω κοντά δημιουργούς από όλη την Κύπρο, τους οποίους είτε γνώρισα μέσα από το Ksoporti Art Weekend, είτε συνάντησα στην πορεία μου. Στόχος μου ήταν να δώσω βήμα τόσο σε καταξιωμένους καλλιτέχνες όσο και σε εκείνους που δεν έχουν συχνά την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά τους, λόγω των περιορισμένων ευκαιριών που υπάρχουν στη χώρα μας. Σε κάθε έργο που αναλαμβάνω, προσπαθώ να εντάξω νέους καλλιτέχνες και συνεργάτες, καθοδηγούμενη πάντα από την ποιότητα της δουλειάς τους και τον επαγγελματισμό τους.

5. Τι θα θέλατε να κερδίσουν οι επισκέπτες από τη γενική εμπειρία της έκθεσης; 

Το πιο σημαντικό για μένα είναι να βάλω τους επισκέπτες στη διαδικασία να σκεφτούν και να συζητήσουν. Η τέχνη δεν αφορά μόνο την αισθητική απόλαυση—αφορά και την πρόκληση, την ερώτηση, τον διάλογο. Χρειαζόμαστε περισσότερη κριτική σκέψη, και η τέχνη είναι ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για να την ενισχύσουμε.